Asimmetrik axborot. Tashqi samaralar va ijtimoiy ne’matlar
Across
- 4. Bekobod shahridagi “O‘zmetkombinat” AJ po‘lat eritish va prokatlash faoliyati bilan shug‘ullanadi. Agar bunday ishlab chiqarish jarayonida bozordagi xaridor va sotuvchidan tashqari uchinchi tomonlarga xarajat yoki foyda yuzaga kelsa, ammo bu holat mahsulot narxida to‘liq aks etmasa, bu hodisa qanday ataladi?
- 5. Buxoro viloyatida qorako‘lchilik xo‘jaliklari va yaylovlardan foydalanish muhim ahamiyatga ega. Agar har bir chorvador umumiy yaylovdan faqat o‘z manfaatini ko‘zlab ortiqcha foydalansa va natijada yaylov degradatsiyasi kuchaysa, bu qanday iqtisodiy holatni anglatadi?
- 7. Samarqand shahrida “Sevinch Trans Servis” MCHJ tomonidan yangi avtobuslar yo‘nalishlarga chiqarilgan. Agar qo‘shimcha avtobus qatnovi yo‘lovchilar qulayligi, vaqt tejalishi va shahardagi transport qamrovi orqali jamiyatga umumiy qo‘shimcha foyda keltirsa, bu foyda qanday ataladi?
- 8. Agar “Navoiyazot” AJ kabi kimyo sanoati korxonasi va unga yaqin hududdagi xo‘jalik subyektlari ekologik ta’sir bo‘yicha o‘zaro kelishuvga erishish uchun axborot yig‘ish, ekspert xulosasi olish, muzokara yuritish, shartnoma tuzish va kelishuv ijrosini nazorat qilish xarajatlarini qilsa, bu xarajatlar mikroiqtisodiyotda qanday ataladi?
- 9. Toshkent shahrida “Toshshaharnur” DUK ko‘cha yoritish infratuzilmasi bilan bog‘liq ishlarni bajaradi. Agar ko‘cha chiroqlaridan to‘lov qilgan-qilmaganidan qat’i nazar barcha piyoda va haydovchilar foydalansa, bu qanday ne’mat turiga misol bo‘ladi?
- 10. FE Indorama Agro LLC O‘zbekistonda paxta, bug‘doy va boshqa ekinlarni yetishtirish bilan shug‘ullanadi. Agar ushbu xo‘jalik subyekti yer, texnologiya yoki ishlab chiqarish resurslaridan qanday foydalanishi qonuniy qoidalar bilan belgilansa, bu iqtisodiy institut qanday ataladi?
- 11. “Navoiyazot” AJ ammiak, ammiakli selitra va azot kislotasi kabi kimyo mahsulotlarini ishlab chiqaradi. Agar shunday faoliyat natijasida ekologik zarar jamiyat zimmasiga tushsa, lekin u mahsulot narxida to‘liq hisobga olinmasa, bu qanday tashqi samara hisoblanadi?
- 12. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida hududlarda daraxt ekish va yashil maydonlarni kengaytirish ishlari olib boriladi. Agar bu faoliyatdan nafaqat daraxt ekkan tashkilot, balki mahalla aholisi ham toza havo, soya va qulay muhit ko‘rinishida foyda olsa, bu qanday tashqi samara hisoblanadi?
Down
- 1. Agar “Navoiyazot” AJ kabi salbiy tashqi samara yuzaga keltirishi mumkin bo‘lgan ishlab chiqarish faoliyatiga davlat tomonidan maxsus ekologik soliq qo‘llansa va bu xususiy xarajatni ijtimoiy xarajatga yaqinlashtirsa, bunday soliq qanday ataladi?
- 2. “Quyoshli xonadon” dasturi doirasida quyosh paneli o‘rnatgan aholi o‘z ehtiyojidan ortiqcha ishlab chiqarilgan elektr energiyasini tarmoqqa uzatganda subsidiya olishi mumkin. Ijobiy tashqi samarani rag‘batlantirishga qaratilgan bunday moliyaviy yordam qanday ataladi?
- 3. O‘zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Qo‘riqlash xizmati shartnoma asosida obyektlar va mol-mulkni qo‘riqlash faoliyatida ishtirok etadi. Agar mahallada qo‘riqlash yoki xavfsizlik xizmati tashkil qilinsa, lekin ayrim xonadonlar to‘lov qilmasdan ham xavfsizlik natijasidan foydalanishga urinsa, bu qanday muammo deyiladi?
- 6. “O‘zmetkombinat” AJ qo‘shimcha po‘lat mahsulotini ishlab chiqarishda o‘zining ishlab chiqarish xarajatlari bilan birga jamiyatga tushishi mumkin bo‘lgan tashqi xarajatlar ham mavjud deb faraz qilinsa, ushbu umumiy qo‘shimcha xarajat qanday ataladi?