harakatlanish
Across
- 1. Kiprikchalar yordamida.
- 5. harakat: O'simliklar hayvonlar kabi faol harakat qilmasa ham, ularda qanday turdagi harakatlar (tropizm va nastiya) kuzatiladi?
- 6. va Nastiya: * Tropizm: Tashqi omilning yo'nalishiga qarab o'sish (masalan, fototropizm — yorug'likka qarab o'sish).
- 9. turlari: Hayvonot olamida reaktiv harakatlanish usuli qaysi guruh vakillariga xos va u qanday amalga oshadi?
- 10. evglena: Xirollar yordamida.
Down
- 1. sistemasi: Odam va sutemizuvchilarda harakatlanish vazifasini qaysi ikki sistema birgalikda bajaradi?
- 2. va Muskul: Harakatlanishni passiv qism bo'lgan suyaklar (skelet) va aktiv qism bo'lgan muskullar ta'minlaydi. Muskullar suyaklarni richag kabi harakatga keltiradi.
- 3. qisqarishi: Muskullarning qisqarishi va bo'shashishi uchun qaysi kimyoviy element ionlari va energiya manbai (molekula) zarur?
- 4. hujayralilarning harakatlanishi: Bir hujayrali organizmlar (masalan, amyoba, evglena, tufelka) qanday maxsus tuzilmalar yordamida harakatlanadi?
- 6. harakat: Bu usul asosan boshoyoqli mollyuskalarga (kalmar, sakkizoyoq) xosdir. Ular tana bo'shlig'iga suvni yig'ib, so'ngra uni maxsus voronka orqali kuch bilan chiqarib yuborish natijasida hosil bo'lgan turtki kuchi bilan qarama-qarshi tomonga tez siljiydi.
- 7. jarayon: Muskul qisqarishi uchun Kalsiy (Ca^{2+}) ionlari va energiya manbai hisoblangan ATF (adenozintrifosfat) molekulasi shart. Kalsiy ionlari bo'lmasa, muskul tolalari bir-biri bilan ilashib, qisqarishni amalga oshirolmaydi.
- 8. tuzilmalar: * Amyoba: Soxta oyoqlar (psevdopodiyalar) yordamida.
- 9. Tashqi omil ta'sirida yo'nalishga bog'liq bo'lmagan harakat (masalan, kaktus gullarining tunda ochilishi yoki "uyatchan" mimozaning barglarini yopishi).